Debat: Family Matters

Een van de opvallende aspecten van de demonstraties op het Egyptische Tahrirplein was de deelname van grote aantallen vrouwen. Terwijl ze in het dagelijks leven vaak op straat worden lastiggevallen, konden ze zich in de protesterende menigte ongehinderd bewegen. Maar uitgerekend op Internationale Vrouwendag (8 maart) werden de vrouwen tijdens een demonstratie voor gelijke rechten op ditzelfde plein belaagd door boze, gewelddadige en handtastelijke mannen.
Het illustreert de situatie, die in de hele Arabische wereld voortbestaat: vrouwen zijn welkom wanneer het gaat om de strijd voor een politieke zaak, zolang die niet hun eigen rechten betreft. Want ondanks politieke hervormingen lijden vrouwen nog steeds onder allerlei discrimerende wetten.

Diverse films uit het programma van Cinéma Arabe gaan over de beperkingen die vrouwen dagelijks ervaren op allerlei gebied. Egyptian Maidens laat zien dat ongetrouwde vrouwen in Egypte een onvolwaardig bestaan leiden: seks is een absoluut taboe, zelfs genegenheid mag niet openlijk worden geuit. Daarbij worden vrouwen die zich zonder de ‘bescherming’ van een man op straat begeven, gezien als een makkelijk doelwit voor allerlei vormen van intimidatie. Over dat fenomeen gaat de op ware gebeurtenissen gebaseerde speelfilm 6 7 8 (Six Seven Eight).

Terwijl de vrouwen uit deze films zijn opgegroeid met strenge fatsoensnormen, ervaart de Jordaanse Laila uit Transit Cities het als een schok om na 14 jaar terug te keren in Amman, waar intussen de greep van de islam op de samenleving flink is toegenomen. Van haar, ooit liberale, familie voelt ze zich zo vervreemd dat ze haar echtscheiding niet ter sprake durft te brengen. De druk van familie-eer is ook het onderwerp van de indringende korte film Khouya (My Brother), waarin drie zussen mentaal en fysiek lijden onder de tirannie van hun broer.

De vertoning van Egyptian Maidens op zaterdag 28 mei om 13.00 uur in Rialto wordt gevolgd door een debat over het dilemma waarvoor veel vrouwen uit Arabische families staan: de moeilijke keuze tussen de loyaliteit aan hun familie en de behoefte aan persoonlijke vrijheid. Filmmaker Mohamed Amin en actrice Saba Mubarak uit Egyptian Maidens zitten in het panel samen met schrijfster Naema Tahir, die in haar nieuwste roman Bruid van de dood een vergelijkbare thematiek behandelt. Het debat wordt in het Engels gevoerd en wordt geleid door Sanna Andréa-Dia.